Po prawomocnym podziale majątku część roszczeń nadal można dochodzić, ale nie bezterminowo

Po uprawomocnieniu postanowienia o podziale majątku wspólnego strony niekiedy odkrywają niedokończone rozliczenia. Wyjście ze wspólności majątkowej to złożony proces, który często pozostawia otwarte kwestie finansowe pomiędzy byłymi małżonkami. Jeden z nich mógł ponieść znaczące nakłady z majątku osobistego na wspólną nieruchomość, które z różnych przyczyn umknęły uwadze w trakcie trwania głównej procedury. Nierzadko zdarza się również sytuacja, w której druga strona po prostu nie dokonała zasądzonej spłaty lub ustalonej dopłaty wyrównującej udziały. Taki spór wraca ostatecznie na drogę prawną, choć formalnie sam podział został już prawomocnie zakończony przez sąd. Zrozumienie mechanizmów prawnych rządzących przedawnieniem i prekluzją pozwala uniknąć rozczarowań na etapie egzekwowania należności.

Roszczenia podlegające rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku

W ramach głównego postępowania o podział majątku wspólnego rozlicza się nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny oraz wydatki dokonywane w odwrotnym kierunku. Pod uwagę bierze się także niezbędne spłaty i dopłaty wyrównujące udziały uczestników do poziomu odpowiadającego ich prawom. Roszczenia te bezwzględnie podlegają zjawisku prekluzji po prawomocnym zakończeniu sprawy, jeżeli nie zostały wcześniej zgłoszone przez zainteresowaną stronę. Oznacza to całkowity brak możliwości dochodzenia w odrębnym postępowaniu tego, co zgodnie z przepisami należało rozstrzygnąć w ramach procedury podziałowej. Zamknięcie tego etapu odcina drogę do wysuwania nowych żądań związanych z okresem trwania wspólności ustawowej. Natomiast roszczenia wynikające ściśle z wykonania samego orzeczenia zachowują zupełnie odrębny charakter i podlegają ogólnym zasadom egzekucji sądowej.

Przeczytaj również: Podział majątku - przed czy po rozwodzie?

Prawidłowe przeprowadzenie wszelkich rozliczeń wymaga skrupulatnej analizy dokumentów i stanu faktycznego istniejącego w chwili ustania wspólności majątkowej. Obejmujące nierzadko skomplikowane stany faktyczne sprawy majątkowe w Siemiatyczach pokazują wagę precyzyjnego ustalenia dokładnego charakteru poszczególnych wydatków. Należy zawsze wyraźnie oddzielić nakłady o charakterze inwestycyjnym od zwykłych kosztów bieżącego utrzymania rodziny lub nieruchomości. Sąd rozpatrujący sprawę bada następnie wartość udowodnionych nakładów, przyjmując za punkt odniesienia ceny obowiązujące w chwili dokonywania fizycznego lub rachunkowego podziału.

Przeczytaj również: Rozwód a podział majątku. Co warto wiedzieć?

Terminy przedawnienia i moment ich biegu

Bieg terminu przedawnienia dla roszczenia o zwrot nakładów rozpoczyna się od daty ich faktycznego poniesienia przez jednego z małżonków. Zgodnie z artykułem 118 Kodeksu cywilnego podstawowy okres przedawnienia wynosi obecnie sześć lat. Warto pamiętać, że w starszych stanach prawnych i orzeczeniach wydawanych przed nowelizacją powszechnie stosowano termin dziesięcioletni. Czas na wyegzekwowanie konkretnych spłat i dopłat zasądzonych w prawomocnym postanowieniu o podziale majątku biegnie natomiast od chwili uzyskania przez nie wymagalności. Ten moment następuje zazwyczaj z bezskutecznym upływem ostatecznego terminu płatności wyznaczonego przez sąd orzekający.

Przeczytaj również: Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika przy postępowaniu rozwodowym?

Na etapie przymusowego ściągania należności dłużnik ma pełne prawo powołać się na upływ czasu. Zgodnie z artykułem 804 paragraf 2 Kodeksu postępowania cywilnego komornik odmawia wszczęcia egzekucji tylko wtedy, gdy przedawnienie wynika bezpośrednio z treści przedłożonego tytułu wykonawczego. W pozostałych, bardziej złożonych sytuacjach, obrona dłużnika wymaga wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego przed właściwym sądem. Skuteczne podniesienie takiego zarzutu sprawia, że zasądzone roszczenie pieniężne staje się w praktyce trwale niewykonalne. Konstrukcja ta nie dotyczy jednak samego prawa do zniesienia współwłasności, ponieważ roszczenie o sam podział majątku nigdy nie ulega przedawnieniu.

Rozstrzyganie konfliktów na tle dawnych zobowiązań sprowadza się ostatecznie do odpowiedzi na dwa elementarne pytania. Należy precyzyjnie ustalić przedmiot konkretnej należności oraz obiektywny moment uzyskania przez nią rygoru wymagalności. Właściwa kwalifikacja prawna analizowanego roszczenia decyduje o realnej możliwości skutecznego dochodzenia pieniędzy po prawomocnym zakończeniu sprawy o podział dorobku życia. Gruntowna weryfikacja zgromadzonej wcześniej dokumentacji finansowej pozwala trafnie ustalić chronologię wydarzeń i ocenić perspektywy w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym.

Funkcjonująca w ramach lokalnego rynku usług prawniczych Kancelaria Adwokacka Marcin Sakowicz świadczy pomoc osobom prywatnym oraz podmiotom gospodarczym. Działalność obejmuje prowadzenie spraw z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i karnego w oparciu o obowiązujące regulacje ustawowe, zapewniając reprezentację przed sądami i organami egzekucyjnymi.